Làng Triệu Hưng Đồng - Ngôi làng mộc mạc giữa núi rừng Quý Châu

Giữa khung cảnh núi rừng hùng vĩ và những thửa ruộng bậc thang trải dài, làng Triệu Hưng Đồng hiện lên như một ngôi làng mang đậm dấu ấn truyền thống của người Đồng. Những ngôi nhà gỗ cổ, tháp trống uy nghi và cầu gió mưa duyên dáng tạo nên một không gian vừa mộc mạc vừa giàu bản sắc. Đây không chỉ là nơi lưu giữ kiến trúc và phong tục cổ xưa mà còn là điểm dừng chân lý tưởng để cảm nhận nhịp sống yên bình cùng những giai điệu dân ca vang vọng khắp bản làng.

1. Đôi nét về làng Triệu Hưng Đồng

Làng Triệu Hưng Đồng nằm giữa thung lũng xanh mướt của huyện Lệ Bình, tỉnh Quý Châu. Đây là một trong những ngôi làng dân tộc Đồng lớn và nổi tiếng nhất ở Trung Quốc. Trải qua hơn nghìn năm hình thành, ngôi làng vẫn giữ được vẻ đẹp truyền thống với những nếp nhà gỗ, những con ngõ nhỏ lát đá và dòng suối trong lành chảy ngang qua. Đây được xem như “thủ phủ của người Đồng”, nơi hội tụ những giá trị văn hóa đặc sắc và độc đáo bậc nhất của dân tộc thiểu số này.

Điểm nổi bật nhất trong làng chính là hệ thống tháp trống và cầu gió mưa, hai biểu tượng kiến trúc gắn liền với đời sống cộng đồng người Đồng. Mỗi tháp trống đại diện cho một dòng họ hoặc khu vực, không chỉ là nơi hội họp mà còn là không gian gắn kết tinh thần của dân làng. Cầu gió mưa mái che bằng gỗ vừa để qua lại, vừa là nơi nghỉ chân và tránh mưa nắng, tạo nên một khung cảnh đậm chất thơ.

Ngoài kiến trúc, làng Triệu Hưng Đồng còn nổi tiếng với những điệu hát lớn “Đồng ca” vang vọng giữa núi rừng. Đây là loại hình nghệ thuật phi vật thể đã được UNESCO công nhận, phản ánh đời sống và tâm hồn phong phú của người Đồng. Khi màn đêm buông xuống, tiếng ca rộn ràng hòa cùng ánh đèn từ những ngôi nhà gỗ, tạo nên một bức tranh sống động và ấm áp.

Ngày nay, làng không chỉ là nơi cư trú của hàng ngàn người Đồng mà còn là điểm đến hấp dẫn du khách khắp nơi. Đến đây, người ta có cơ hội hòa mình vào nhịp sống yên bình, thưởng thức ẩm thực dân dã, khám phá những phong tục lâu đời và cảm nhận nét đẹp văn hóa đã được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

2. Tìm hiểu về văn hoá của người Đồng ở làng Triệu Hưng Đồng

2.1 Ca hát dân gian "Đồng ca đại hợp"

Trong đời sống tinh thần của người Đồng, ca hát giữ vị trí đặc biệt. Nổi bật nhất là Đồng ca đại hợp hình thức hát đồng ca nhiều bè, không nhạc cụ, không nhạc trưởng. Lời ca thường kể chuyện lịch sử, truyền thuyết, phong tục, tình yêu, hay ca ngợi thiên nhiên, lao động. Trẻ em từ nhỏ đã được nghe và tập hát, nên tiếng ca luôn hiện diện trong các buổi hội làng, lễ tết, cưới hỏi hay lúc nghỉ ngơi dưới mái cầu gió mưa. Loại hình này đã được công nhận là di sản văn hoá phi vật thể của thế giới.

2.2 Kiến trúc truyền thống

Người Đồng ở Triệu Hưng nổi tiếng với hai loại kiến trúc tiêu biểu:

• Tháp trống (Cổ lâu): Làng có năm tháp trống, mỗi tháp tượng trưng cho một đức hạnh trong Nho giáo: Nhân, Nghĩa, Lễ, Trí, Tín. Tháp được dựng hoàn toàn bằng gỗ, kết cấu mộng và khớp tinh xảo, không dùng đinh sắt. Đây vừa là nơi hội họp, bàn việc, vừa là trung tâm tinh thần của mỗi dòng họ.

• Cầu gió mưa (Phong vũ kiều): Những chiếc cầu gỗ mái che, vừa để qua lại vừa làm chỗ nghỉ chân, trò chuyện, tránh mưa nắng. Trên cầu thường chạm khắc hoa văn tinh tế, là nơi diễn ra nhiều hoạt động cộng đồng, trong đó có hát dân ca.

2.3 Lễ hội và phong tục

Người Đồng có nhiều lễ hội gắn với đời sống nông nghiệp và tín ngưỡng:

• Đồng tộc tân niên: Năm mới lớn nhất của người Đồng, diễn ra vào mùa đông, kéo dài nhiều ngày, có múa hát, ăn uống, tế tổ tiên.

• Lục nguyệt lục (Ngày mùng sáu tháng sáu âm lịch): Phụ nữ đã lấy chồng trở về nhà mẹ ruột, tổ chức cúng bái tổ tiên, sum họp gia đình.

• Tết Sama: Tưởng nhớ nữ anh hùng Sama trong truyền thuyết, đồng thời cầu mùa màng tốt tươi.

• Tiết Cốc vũ: Gắn với mùa vụ gieo trồng, có các nghi lễ nông nghiệp, ca hát, vui chơi của cả làng.

2.4 Đời sống thường nhật

Người Đồng sinh sống trong những nhà sàn gỗ (kiểu điêu cước lâu), lợp ngói xanh, dựng dọc sườn núi và ven suối, hài hòa với cảnh quan tự nhiên. Họ canh tác lúa nước trên ruộng bậc thang, coi gạo nếp là lương thực chính và cũng là sản vật văn hoá.

Trong đời sống hàng ngày, người Đồng còn nổi bật với nghề dệt, nhuộm chàm, thêu thùa, mộc nghệ. Họ chế tác nhạc cụ truyền thống và duy trì nhiều tập tục cổ. Ẩm thực mang vị chua, mặn, cay, với các món như cá muối, thịt xông khói, xôi nếp, trà dầu. Những bữa tiệc bàn dài là hình thức quen thuộc thể hiện tình làng nghĩa xóm.

3. Một số lưu ý khi tham quan

Tôn trọng văn hoá và tập tục: Người Đồng rất coi trọng truyền thống. Khi tham quan, du khách không nên tự ý vào nhà dân, chụp ảnh bàn thờ hoặc các nghi lễ nếu chưa được xin phép. Thái độ lịch sự, thân thiện sẽ giúp bạn dễ dàng hòa mình vào cuộc sống nơi đây.

Chuẩn bị trang phục phù hợp: Làng nằm ở vùng núi, thời tiết có thể thay đổi nhanh. Buổi sáng và tối khá lạnh, còn ban ngày dễ nắng gắt. Du khách nên mang áo khoác nhẹ, quần áo thoải mái và giày thể thao hoặc giày đế mềm để tiện di chuyển trên đường đá và cầu gỗ.

Trải nghiệm ẩm thực một cách hợp lý: Món ăn của người Đồng thường có vị chua, cay, mặn đặc trưng. Nếu chưa quen, bạn nên thử từng món nhỏ để cảm nhận hương vị dần dần. Điều này vừa giúp thưởng thức trọn vẹn hơn vừa tránh gây khó chịu cho dạ dày.

Theo dõi lịch lễ hội và biểu diễn: Các buổi hát dân ca hay lễ hội truyền thống không diễn ra thường xuyên mỗi ngày. Nếu muốn trải nghiệm trọn vẹn, bạn nên tìm hiểu trước thời gian tổ chức để sắp xếp chuyến đi hợp lý, tránh bỏ lỡ những hoạt động đặc sắc.

Làng Triệu Hưng Đồng không chỉ là một ngôi làng cổ đẹp như tranh vẽ mà còn là nơi lưu giữ trọn vẹn hồn cốt văn hoá của người Đồng. Giữa không gian núi rừng tĩnh lặng, du khách sẽ tìm thấy những thanh âm trong trẻo của đồng ca, hương vị ẩm thực mộc mạc, cùng sự nồng hậu trong từng nụ cười của người dân bản địa. Một chuyến đi đến đây không chỉ để ngắm cảnh, mà còn là hành trình chạm đến chiều sâu văn hoá, để rồi khi rời đi vẫn lưu lại dư âm khó quên.